krydd_16
krydd_4
top-view-1248955_1280
parsley-2460046_960_720
kryddjurtir

Kryddjurtir hafa þörf fyrir mismunandi vaxtarskilyrði. Þær þrífast yfirleitt best í glugga þar sem þær fá skjól fyrir sólinni þegar hún er sem heitust. Flestar kryddplöntur þola að vera úti á sólríkum stað og í skjóli. Gætið þess að frárennslið sé gott því ræturnar geta fúnað ef moldin er of rök.

Það er tilvalið að setja kryddplöntur í eldhúsgluggann eða í pott við grillið þar sem þær eru við höndina þegar á þarf að halda. Takið kryddpottana með ykkur í sumarbústaðinn eða látið þær í pössun á meðan þið farið í frí þar sem þær eru viðkvæmar fyrir því að þorna.

Í sumarlok er gott að saxa kryddið og setja í poka sem geyma hæfilega skammta fyrir eina máltíð í frystinum.

 

Listi yfir krydd til að hafa inni:

Ananasmynta, basilika, estragon, kóríander, mynta, rósmarín, sítrónumelissa, sítrónutimjan/sítrónublóðberg, súkkulaðiminta.

 

Listi yfir krydd til að hafa úti: 

Dill, graslaukur, ísópur, kerfill, kóríander, oregano/majoram/kryddmæra, steinselja, timjan/blóðberg.

Á myndunum hér fyrir neðan er örlítið sýnishorn af úrvalinu hjá okkur, en sjón er sögu ríkari. 

Verið velkomin í Flóru. 

Basil
Basil

Lýsing: Laufið notað sem krydd. Milt bragð. Hægt að tína af eftir þörfum allt sumarið. Tínið toppsprotana fyrst til þess að plantan verði þéttari. Gott krydd í tómatrétti, í salat, sósur, súpur, pottrétti og kryddsmjör svo eitthvað sé nefnt. Ekki setja basilíku út í fyrr en rétt áður en rétturinn er tilbúinn. Hæð: 30-50 sm. Aðstæður: Þarf sólríkan vaxtarstað og gott skjól. Hentar best innanhúss, en getur þrifist utandyra ef henni er kippt inn þegar það er útlit fyrir að nóttin verði köld

press to zoom
Dill
Dill

Lýsing: Ung blöð eru skorin af, en toppurinn á að fá að halda sér ef ætlunin er að nýta blómið (t.d. í sultu). Fræ eru sterkari á bragðið. Einær jurt. Hæð: 10-15 sm. Aðstæður: Þarf sólríkan og skjólgóðan vaxtarstað. Þrífst vel í frjóum og næringarríkum jarðvegi. Þarf mikla vökvun.

press to zoom
Estragon
Estragon

Lýsing: Laufið notað sem krydd. Lauf og toppsprotar er tekið eftir þörfum. Hæð: 25 sm. Aðstæður: Þarf sólríkan vaxtarstað og gott skjól. Þrífst best í næringarríkum jarðvegi. Það er gott að klippa plöntuna á vorin til að auka vöxt.

press to zoom
Garðablóðberg
Garðablóðberg

Lýsing: Lauf og stönglar er notað sem krydd. Bleik blóm í júní-júlí. Hæð: 10-20 sm. Aðstæður: Þarf sólríkan vaxtarstað og gott skjól. Þrífst best í þurrum og rýrum jarðvegi. Yfirleitt fjölært.

press to zoom
Graslaukur
Graslaukur

Lýsing: Blómin fjólublá í júní-júlí. Fjölær. Hægt að hafa inni á veturna, en verður að vera úti á sumrin. Það þarf að leyfa plöntunni að visna eða frjósa áður en hún er tekin inn. Inniheldur C-vítamín. Hæð: 20-40 sm. Aðstæður: Harðgerður. Þrífst best í rökum jarðvegi á hlýjum og sólríkum stað. Annað: Kryddjurt. Blöðin notuð til matargerðar. Fjölær.

press to zoom
Fjallasteinselja
Fjallasteinselja

Lýsing: Hægt að nota blöð og stöngla. Það er meira bragð af stönglunum. Gott í salat og sem krydd. Notað ferskt eða fryst. Bragðmeiri en venjuleg steinselja. Hægt að skera af eftir þörfum. Notuð fersk, steikt, soðin, í súpur eða þurrkuð, en það tapast bragð við þurrkunina. Hæð: 30-40 sm. Aðstæður: Harðgerð. Þarf sólríkan vaxtarstað. Þrífst best í næringarríkum og vel framræstum jarðvegi. Þolir illa að þorna. Hentar í matjurtabeð, potta og ker.

press to zoom
Koriander
Koriander

Lýsing: Það er hægt að nota laufin sem krydd mjög fljótt. Skerið plönturnar í september og hengið þær upp á hvolfi yfir poka. Fræin detta fljótlega af. Þurrkuð fræ eru mulin og notuð sem krydd. Kóríander er sterkt á bragðið og því þarf að gæta þess að nota ekki of mikið af því. Hæð: 5-15 sm. Aðstæður: Þarf sólríkan vaxtarstað og gott skjól. Þrífst best í næringarríkum og vel framræstum jarðvegi.

press to zoom
Lavander
Lavander

Lýsing: Fær fjólublá, ilmandi blóm. Best er að klippa plöntuna niður í apríl. Þurrkuð blóm eru t.d. notuð í ilmpoka og te. Blöðin eru notuð í sósur, á lambakjöt og í pottrétti. Hæð: 30-60 sm. Aðstæður: Þrífst best á sólríkum stað í sendinni og snauðri mold. Fjölær.

press to zoom
Oregano/Kryddmæra
Oregano/Kryddmæra

Lýsing: Lauf og stönglar notað sem krydd. Tínið af plöntunni eftir þörfum. Skerið alla plöntuna í lok sumars og notið þurrkað krydd yfir veturinn. Vinsælt krydd sem hentar í flesta matargerð. Undirstaða í ítölskum og grískum réttum. Ómissandi á pizzur. Góð í salat, tómatrétti, pottrétti, kryddblöndur og te. Þetta krydd er betra á bragðið þurrkað heldur en ferskt. Hæð: 40 sm. Aðstæður: Þarf sólríkan vaxtarstað og gott skjól. Oregano þarf ekki mikla vökvun. Vökvið þegar moldin er þurr viðkomu

press to zoom
Piparmynta
Piparmynta

Lýsing: Kryddjurt. Rauðfjólublá og ilmandi blöð. Grænmynta er betri sem krydd. Laufið af piparmyntunni er t.d. notað í te og mohito. Þá er piparmynta notuð gegn andremmu, í súkkulaði og til að bragðbæta lyf svo eitthvað sé nefnt. Hæð: 40-60 sm. Aðstæður: Harðgerð blaðplanta. Þarf sólríkan vaxtarstað eða hálfskugga. Þrífst best í vel framræstum jarðvegi. Þarf töluverða vökvun. Fjölær.

press to zoom
Rósmarin
Rósmarin

Lýsing: Fjólublá blóm í ágúst-september. Blöðin notuð í krydd. Hæð: 50-80 sm. Aðstæður: Þarf sólríkan vaxtarstað og næringarríkan jarðveg. Hentar vel í ker í köldum gróðurhúsum.

press to zoom
Salvía
Salvía

Lýsing: Laufið er notað í krydd. Plantan getur lifað veturinn ef hún er á köldum og björtum stað. Hæð: 20-30 sm. Aðstæður: Þarf sólríkan vaxtarstað og gott skjól. Þrífst í flestum vel framræstum jarðvegi og best í djúpri og kalkríkri mold. Annað: Salvía er m.a. notuð í lyfjaframleiðslu og líkjörsgerð.

press to zoom
Sítrónublóðberg
Sítrónublóðberg

Lýsing: Gullbrydduð lauf. Lauf og stönglar er notað sem krydd. Frábært í fiskrétti. Hæð: 20-30 sm. Aðstæður: Harðgert. Þrífst best í þurrum og rýrum jarðvegi.

press to zoom
Sítrónumelissa
Sítrónumelissa

Lýsing: Blöðin notuð sem krydd og í te. Hægt að tína af plöntunni allt sumarið. Milt sítrónubragð. Fjölær Hæð: 20-30 sm. Aðstæður:Þarf sólríkan vaxtarstað og gott skjól. Þrífst best í næringarríkum jarðvegi.

press to zoom
Skessujurt
Skessujurt

Lýsing: Bragðsterk. Það er hægt að nota blöðin sem krydd í súpur, salöt, sósur, pottrétti o.fl.. Fræin eru notuð í ýmsa kjötrétti, pottrétti og súpur. Það er hægt að nota saxaðar rætur í salat og te. Að lokum er hægt að borða stilkana eins og grænmeti. Blöðin ilma. Hæð: 100-150 sm. Aðstæður: Harðgerð. Þríft best á sólríkum vaxtarstað eða hálfskugga og í djúpum og næringarríkum jarðvegi. Flott ein og sér. Getur sáð sér ef fræin eru ekki fjarlægð. Fjölær.

press to zoom
Steinselja
Steinselja

Lýsing: Bragðsterk lauf og stönglar er notað sem krydd. Það er meira bragð af stönglunum. Hægt að skera af eftir þörfum. Notuð fersk, steikt, soðin, í súpur eða þurrkuð, en það tapast bragð við þurrkunina.Tvíær. Hæð: 30-40 sm. Aðstæður: Harðgerð. Þarf sólríkan vaxtarstað. Þrífst best í næringarríkum og vel framræstum jarðvegi. Þolir illa að þorna. Hentar í matjurtabeð, potta og ker. Geymist best við 0-2 °C.

press to zoom